تبلیغات
تفسیر و فلسفه - بزرگداشت علامه طباطبایی(1)



 
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

 
 
نویسنده : مهدی ابراهیمی نژاد
تاریخ : پنجشنبه 30 آذر 1396
نظرات

.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم


برداشتی از فرمایشات دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی در فصل اول برنامه معرفت


برنامه شماره     : بزرگداشت علامه طباطبایی

علامه طباطبایی در قم جلسات بحث و گفتگوی شبانه و خصوصی در منزل خود یا دوستان داشتند و آنچه را که در روز بخاطر ملاحظاتی نمی توانستند بیان کندد در این جلسات عرضه می کردند.

علامه جلسات بحث و تبادل نظر با هانری کربن در تهران داشتند و بحث در این جلسات غالباً درباه معنویت بود. هانری کربن فیلسوفی معنوی بود که در اثر آشنایی با عالم مثال سهروردی مجذوب فلسفه شیعی شد. او معتقد بود که تشیع تنها آیین زنده در دنیا است که برای بشریت حرف برای گفتن دارد. هانری کربن مسیحی بود و ظاهرا تغییر دین هم نداد اما در واقع یک شیعه حقیقی بود اما اظهار نکرد. مثلاً یکی از بحث ها در این جلسات مسئله گناه ذاتی(اولیه) انسان از دیدگاه مسیحیت است. اسلام انسان را ذاتاً پاک میداند نه گناه کار. اینکه گناه ذاتی است یا عرضی و آثار هرکدام از این موارد کدام است.

هانری کربن معتقد بود که عرفان بدون اتصال به ولایت کلیّه ممکن نیست و ولایت کلیّه فقط مختص به ائمه شیعه است و لذا معتقد بود که همه عرفا شیعه هستند و عارف غیر شیعی نداریم حتی اگر عارف مدح خلفا و غیر را کرده باشد. اما چون سیدحیدر آملی در ظاهر هم شیعه بود هانری کربن به او بیش از ابن عربی ارادت داشت.

علامه طباطبایی مرد جامعه بود، فیلسوف بود، متکلم بود، مفسر بزرگ بود، فقیه بزرگ بود، اصولی بزرگ و ادیب بزرگ بود. دست نوشته های ایشان در فقه و اصول از آثار علمای بزرگ اگر بالاتر نبود کمتر هم نبود. وقتی شاگردان می گفتند اجازه دهید این آثار را آماده چاپ کنیم می فرمودند به حد کفایت هست و عمر خود را در تدریس و تعلیم در زمینه تفسیر قرآن و فلسفه گذراند.

در آن زمان مکاتب ماتریالیستی مثل مارکسیسم و کومونیسم بسیار رواج و مبلغ داشت و کتاب ها و جزوات زیادی توزیع می کردند. در این زمان علامه طباطبایی کتاب اصول فلسفه و روش رئالیسم را تحریر کرد و مباحث آن در همان جلسات شبانه مطرح می شد که یکی از حاضران شهید مطهری بود.

علامه همواره تاکید داشت که در هر زمان باید وظیفه را شناخت و به آن عمل نمود.

علامه فیلسوف آزاد اندیش و کنجکاو بود.

هانری کربن در تابستان ها ایران بود و علامه در آن هوای گرم برای آشنایی با اندیشه های جهانی با اتوبوس از قم به تهران می آمد.

علامه بسیار تلاش کرد تا بیان کند که میان فلسفه و دین تعارضی نیست و این دقدقه همه فیلسوف های اسلامی است و به همین دلیل علامه کتاب علی(ع) و فلسفه الهی را نوشت و در آن بیان داشت که قرآن تعقلی است و فرقی میان فلسفه و دین نیست. علامه مشخصه های یک فیلسوف را در وجود امیرالمومنین متبلور دید.

اصل توحید و وحدانیت الهی معنای عقلی دارد و بدون تعقل قابل دسترسی نیست. اگر دین با تعقل نباشد سطحی است نه عمیق. شهود هم نوعی استدلال است و شهود خلاف عقل نیست بلکه دریافت است و دریافت هرگز نامعقول نمی شود.

یک مسلمان باید تلاش کند که دین خود را معقولانه بگیرد و تلاش یک فیلسوف در این مسیر است.

علامه شخصی بود که اگر نگویم ترک اولی، یک ترک مستحب را از او ندیدیم و در اوج در شرع و دیانت، فلسفه دانی بزرگ بود و جمع این دو در یک وجود نشان از یکی بودن دین و فلسفه است.

عقلانی ترین مردان روزگار عرفا هستند. عقلانیت در آثار مولانا، عطار و باباطاهر  موج می زند. اما عرفا عقل را محبوس نکردند و سلوک عارف یعنی تحولات عقلی. سلوک یعنی سیر، این سیر تفکر و تعقل و تآمل است.

پرستش به مستی است در کیش مهر. عقل هم مستی دارد. اگر عقل عاشق نشود متوقف می ماند. اصلاً عشق مال عقل است. اگر عشق مال نفسانیت و به دور از عقل باشد که بسیار چیز بدی است. حتی عشق زمینی اگر درایت درونش نباشد مبتذل و بد است.

ولایت و امامت بر یک اصل اساسی استوار است و آن انسان کامل است. دعوت همه ادیان به کمال انسان و تحقق انسان کامل است. انسان کامل اگر وجود نداشت، عالَم وجود نداشت. و همیشه انسان کامل وجود داشته است.

دین یهود دین شریعت سخت و با تکفل است، شریعت در مسیحیت نیست و تبدیل به طریقت شده است. اسلام براساس طریقت شریعت دارد، اسلام دینی است متوسط و معتدل.

حضرت موسی پیغمبر است و ولایت دارد اما حضرت خضر انسان کامل است و ولایت بالاتری دارد.

اهدف حرکت انسان و اصل هدف ادیان رسیدن به انسان کامل است.




می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
 
بسم الله الرحمن الرحیم.
با یاری خداوند مباحث درسی در زمینه تفسیر قرآن کریم و حکمت اسلامی(فلسفه) با رویکرد آموزشی تهیه و عرضه میگردد.
امید آنکه موجب رضایت خاطر حضرت صاحب الزمان(عج) و خدمتی کوچک به جویندگان معارف شیعی باشد، ان شاءالله.

مهدی ابراهیمی نژاد