تبلیغات
تفسیر و فلسفه - بزرگداشت علامه طباطبایی(2)



 
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

 
 
نویسنده : مهدی ابراهیمی نژاد
تاریخ : پنجشنبه 30 آذر 1396
نظرات

.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم


برداشتی از فرمایشات دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی در فصل اول برنامه معرفت


برنامه شماره     : بزرگداشت علامه طباطبایی

وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ (آیه 56 سوره ذاریات)، علامه طباطبایی و عموم مفسران عبادت را معرفت تفسیر کرده اند چرا که عبادت بدون معرفت ممکن نیست. مخ عبادت معرفت است. اساس آفرینش معرفت نسبت به حق و حقیقت است و راه رسیدن به معرفت یکی بیشتر نیست. تنها راه معرفت حق، معرفت نفس است. من عرف نفسه فقد عرف ربّه. این جمله عکس نقیض یکی از آیات قرآن است و بر اساس علم منطق اگر یک عبارت صحیح باشد عکس نقیض آن هم بضرورت صحیح است. قرآن می فرماید: الَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ (كسانی كه خدا را فراموش كردند و او [نیز] آنان را دچار خودفراموشى كرد. آیه 19 سوره حشر) یعنی کسی که خدا را نشناخت خود را هم نمی شناسد عکس نقیض منطقی این عبارت می شود اینکه اگر کسی خود را نشناخت خدا را نمی شناسد.

سقراط ابوالفلاسفه است روی یک جمله بسیار تاکید داشت : خودت را بشناس. در این جمله کسی که تحصیل شناحت می کند و آنچه مورد شناخت واقع می شود دقیقا یکی هستند. نفس در فارسی یعنی خود. معرفت نفس یعنی خودشناسی.

من واقعی را باید به علم حضوری شناخت نه حصولی. من واقعی مجموعه ای از من ها است. هر لحظه ای یک من است. من در مدت عمرم هزاران من هستم.

مولانا جلال الدین بلخی:

زین دو هزاران من و ما ای عجبا من چه منم

گوش بنه عربده را دست منه بر دهنم

اگر کسی به من حضوری واقف شد به شناخت حق می رسد، واقف شدن مهم است نه حصول و صورت. اگر این شناخت و حضور حاصل شود همان مقام انسان کامل است و همان مقام ولایت است. این همان معرفتی است که خدا می گوید: مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ.

من هستم که باید به خدا علم پیدا کنم. من یا همان خود، هم آیینه هست و هم حجاب. اگر خودی خود را صرف نظر از حق ببینم، منیّت حجابی است سنگین تر از کوه و عبور از آن ممکن نیست و تا ابد در ورای این حجاب ضخیم می ماند. اما اگر من آیینه باشد در این آیینه جز حق دیده نمی شود و من با دیدن حق در آیینه خودم، حق را می بینم. من آیینه ای حق را نشان می دهد.

مولانا جلال الدین بلخی:  

گفت منصوری انالحق و بِرَست

گفت فرعونی انالحق، گشت پَست

ادراک همه انسان ها به وجه بسیط نسب به خدا فطری است، اما وقتی به دنیا می آیند نسبت به این ادراک، ادراک ندارند. علم فطری علم بسیط است. اگر انسان معرفت فطری را بداند می شود علم به علم که ملاصدرا آن را علم مرکب نامیده است. مدار تکلیف علم مرکب است. انبیاء انسان را به علم فطری دعوت نکرده اند چرا که فطرتاً هست، بلکه به علم مرکب دعوت کرده اند. یعنی بدانی که میدانی. علم مرکب برای اولیاء الله، عرفا و حکماست. جایگاه و مقام انسان کامل علم به علم یا علم مرکب است. در مقابل این دو علم، جهل بسیط و جهل مرکب است. جهل مرکب از خودخواهی انسان سرچشمه می گیرد. جهل بسیط خطرناک نیست و اشکال ندارد و قابل رفع است اما خطر آنجاست که نمی داند و نمی خواهد پذیرد که نمی داند و نمیخواهد که بداند.

قرآن ظاهری دارد و باطنی که هر باطنش باطنی دارد و هر باطنی باطن دیگری. ظاهر قرآن را هرکس ادبیات عرب بداند درک می کند. اما کسی را به باطن قرآن دسترسی نیست مگر ائمه معصومین و کسانی که به ایشان وصل باشند یعنی کسانی که اهل باطن هستند. هرقدر که باطن کسی روشن تر باشد به معارف باطنی قرآن نزدیک تر است. اگر انسان کافر باشد هیچ نصیبی از قرآن ندارد، اگر مسلمان ظاهری باشد نصیبش همین ظاهر قرآن است و هر اندازه باطنش روشن تر باشد می تواند به معارف لایتنهی قرآن راه پیدا کند

شهید مطهری هرجا نام علامه طباطبایی را در آثار مکتوب یا سخنرانی های خود می آورد از سر ارادت می گفت روحی فداه. دلیل این ارادت را از شهید مطهری پرسیدند گفت ارادت من به ایشان به خاطر مقام فلسفی ایشان نیست بلکه بخاطر ارادت ویژه علامه به اهل بیت(ع) است.

دریافت فایل صوتی دومین قسمت برنامه معرفت



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
 
بسم الله الرحمن الرحیم.
با یاری خداوند مباحث درسی در زمینه تفسیر قرآن کریم و حکمت اسلامی(فلسفه) با رویکرد آموزشی تهیه و عرضه میگردد.
امید آنکه موجب رضایت خاطر حضرت صاحب الزمان(عج) و خدمتی کوچک به جویندگان معارف شیعی باشد، ان شاءالله.

مهدی ابراهیمی نژاد